Колку би изнесувал К-15 ако се исплати на 1 јули?
Од 1 јули компаниите во приватниот сектор практично влегуваат во периодот кога можат да го исплатат регресот за годишен одмор, познат како К-15. За работниците тоа е една од најочекуваните исплати во годината, особено во период кога летните трошоци растат, одморите се планираат, а семејните буџети се под силен притисок.
Прашањето што многумина го поставуваат е едноставно: колку би изнесувал К-15 ако фирмата реши да го исплати веднаш на 1 јули?
Според пресметката врз основа на последните три официјално објавени просечни нето-плати пред 1 јули, минималниот К-15 би изнесувал околу 19.116 денари.
Оваа сума се добива од просекот на просечните нето-плати за февруари, март и април 2026 година. Просечната нето-плата во февруари изнесувала 46.159 денари, во март 48.433 денари, а во април 48.779 денари. Кога овие три износи ќе се соберат и поделат со три, се добива просечна основица од околу 47.790 денари. Најмалиот износ на регресот е 40 проценти од таа основица, што дава околу 19.116 денари.
Тоа значи дека работник кој го исполнува условот од најмалку шест месеци работа во календарската година кај ист работодавач, во приватниот сектор, би можел да очекува К-15 од најмалку 19.116 денари доколку исплатата се направи на 1 јули.
Важно е да се нагласи дека ова е минимален износ. Работодавачот може да исплати и повисок К-15, ако тоа е утврдено со колективен договор на ниво на дејност, со договор на ниво на работодавач или со интерна одлука на компанијата. Во пракса, сепак, најголемо внимание секогаш привлекува минималната законско-колективна граница, бидејќи токму таа е основата што ја очекуваат најголем број работници.
Моментот со 1 јули е важен затоа што од тој датум многу работници веќе го исполнуваат условот од шест месеци работа во календарската година. Затоа компаниите од почетокот на јули можат да почнат со исплата, а крајниот рок во практиката е до крајот на календарската година, односно до 31 декември.
За работниците, ова не е само дополнителна исплата. К-15 во јули може да значи покривање на дел од летниот одмор, плаќање заостанати сметки, подготовка за семејни трошоци или едноставно мал финансиски здив во година во која платите и трошоците постојано се споредуваат.
Економски гледано, К-15 има двојна улога. За работникот е директна поддршка на личниот буџет. За економијата е дополнителна ликвидност што брзо се враќа во потрошувачката. Најчесто овие пари не се чуваат долго, туку се трошат за одмор, храна, сметки, облека, школски подготовки или семејни потреби. Тоа значи дека дел од парите повторно завршуваат во трговијата, услугите, туризмот и домашната економија.
Но за фирмите, исплатата на К-15 е и финансиски товар, особено за малите и средни компании. Ако една фирма има 20 вработени и на секој му исплати минимален К-15 од околу 19.116 денари, тоа е вкупен трошок од над 382 илјади денари. За фирма со 50 вработени, износот надминува 955 илјади денари. Затоа некои компании исплатата ја прават во јули, додека други чекаат подоцнежен период од годината, зависно од ликвидноста, сезоната и приходите.
Сепак, од аспект на работничките права, К-15 не треба да се третира како подарок од работодавачот, туку како право што произлегува од колективното договарање. Тоа е важна разлика. Работникот не бара милост, туку остварување на право што му следува ако ги исполнува условите.
Токму затоа темата секоја година предизвикува големо внимание. За работниците, К-15 е прашање на очекување и сигурност. За работодавачите, прашање на планирање и финансиска дисциплина. За економијата, индикатор за тоа колку платите, обврските и реалниот живот се движат во ист правец.
Ако К-15 се исплати на 1 јули, минималниот износ според актуелната пресметка би бил околу 19.116 денари. Тоа не е сума што решава големи животни проблеми, но во сегашни услови не е ни мала сума за семеен буџет. За некого тоа се неколку сметки. За некого дел од одмор. За некого пари за деца. За некого само момент на олеснување по месеци пресметки.
Затоа прашањето „колку ќе биде К-15“ не е само техничка пресметка. Тоа е прашање што покажува колку на работниците им значи секој дополнителен денар во време кога нормалниот живот станува сè поскап.
