Сè почесто работодавачите велат дека тешко наоѓаат работници, а младите одговараат дека проблемот не е во тоа што „не сакаат да работат“, туку во тоа што со понудената плата не можат да изградат нормален живот.
Една од најчестите суми што се спомнува во огласите и разговорите е околу 30.000 денари. За некои работодавачи тоа е „солидна почетна плата“, но за многу млади луѓе таа сума денес изгледа недоволна за самостоен живот.
Проблемот станува појасен кога ќе се спореди со реалните трошоци. Минималната плата во 2026 година изнесува 26.046 денари нето, додека просечната нето-плата во март 2026 година изнесувала 48.433 денари, според Државниот завод за статистика. Тоа значи дека плата од 30.000 денари е над минималната, но далеку под просекот.
Од друга страна, минималната синдикална кошничка за мај 2026 година изнесува 68.743 денари, а ако се додаде кирија за стан од 60 квадратни метри, сумата се искачува на 84.117 денари. Токму тука младите го гледаат најголемиот проблем: ако сакаат да живеат сами, да плаќаат кирија, сметки, храна и превоз, 30.000 денари брзо исчезнуваат.
Затоа прашањето не е дали младите сакаат да работат. Прашањето е дали платата им овозможува да живеат од сопствениот труд.
Ако млад човек зема 30.000 денари, а треба да плати кирија, сметки, интернет, телефон, превоз и храна, речиси ништо не останува за облека, здравје, учење, излегување, штедење или планирање иднина. Во таква ситуација, работата не изгледа како чекор напред, туку како постојано преживување.
Работодавачите често велат дека младите имаат преголеми очекувања, дека сакаат висока плата без доволно искуство и дека немаат трпение да почнат од пониска позиција. Дел од тоа можеби е точно во некои случаи. Но исто така е точно дека животните трошоци повеќе не се исти како пред десет или петнаесет години.
Денес младите не плаќаат само кафе и излегување. Многумина сакаат да се осамостојат, да платат стан, да купат автомобил, да вложат во образование, да формираат семејство или едноставно да не зависат од родителите. Ако платата не го дозволува тоа, природно е да бараат подобра можност.
Тука се отвора и уште едно прашање: зошто младите сè почесто гледаат кон странство? Не затоа што таму животот е лесен, туку затоа што веруваат дека трудот може побрзо да им донесе резултат. Кога дома работат цел месец, а на крај пак мора да бараат помош од семејството, чувството на разочарување станува големо.
Од друга страна, и работодавачите имаат свои проблеми. Мали фирми, високи трошоци, даноци, придонеси, кирии, струја, материјали и нестабилен пазар. Не секоја фирма може лесно да понуди високи плати. Но ако платата не го следи животот, добрите работници ќе бараат излез — во друга фирма, во странство или во самостојна работа.
Затоа ова не треба да биде војна меѓу млади и работодавачи. Вистинското прашање е како да се создадат работни места каде што платата не е само „да преживееш“, туку да можеш да планираш.
Младите не бараат секогаш луксуз. Често бараат основна сигурност: да платат сметки, да јадат нормално, да имаат викенд без долг, да купат нешто без да пресметуваат три дена, да заштедат малку и да почувствуваат дека трудот им се исплати.
Ако 30.000 денари се претставуваат како добра плата, тогаш јавноста мора искрено да праша: добра за кого? За човек што живее со родители и нема големи трошоци, можеби е почеток. Но за млад човек што сака самостоен живот, таа сума често не е доволна.
На крајот, младите не бегаат само од ниски плати. Бегаат од чувство дека колку и да работат, нема да стигнат никаде.
ПОПУЛАРНО НА ИНТЕРНЕТ...
