Деновиве забележително е присуство на голем број македонски граѓани кои купуваат млечни производи, месо и друго во популарните дисконти во пограничните места во Грција и Србија.
Дали ова има врска со скандалот со сирењето и другите млечни производи кој го откри АХВ е непознато, но одамна македонските граѓани трагаат по поевтини производи во маркетите во соседните земји.
Интересно е што многу продукти како храна, вода, алат, облека на некои места се доста поевтини, а граѓаните веруваат дека токму овие продукти имаат и подобар и квалитет
Лерин во Грција и Врање во Србија стануваат сè почести дестинации за шопинг на македонски семејства кои споредуваат цени, бараат акции и се обидуваат да заштедат на основни производи. Она што некогаш беше повремена прошетка или викенд-излет, денес за многумина станува економска пресметка.
Слична слика деновиве се забележува и во Лерин, каде популарни маркети се посетувани од македонски граѓани, особено од јужниот дел на земјава. За жителите на Битола, Ресен, Прилеп и околните места, патот до Лерин не е далечен, па кога разликата во цените ќе се почувствува во семејниот буџет, границата станува дел од пресметката.
Ова не е само приказна за шопинг. Ова е приказна за довербата во домашниот пазар, за цените во маркетите и за тоа колку едно семејство мора да пресметува за да ја наполни трпезата.
Кога граѓаните одат преку граница за масло, сирење, месо, кафе, средства за хигиена, слатки или производи на акција, тоа значи дека домашната кошничка станала премногу тешка за домашната плата. Не е важно дали заштедата е голема или мала. Важно е што луѓето се подготвени да изгубат време, да поминат километри и да чекаат на граница за да почувствуваат дека барем нешто добиле поевтино.
Во маркетите дома, граѓаните сè почесто купуваат со калкулатор во глава. Се гледа цена по килограм, се споредува пакување, се бара акција, се враќа производ од корпа. Токму затоа шопингот во соседството не е само навика, туку симптом.
Симптом дека луѓето повеќе не веруваат дека најдобрата цена ја добиваат дома.
Симптом дека домашниот пазар ја губи трката со соседните акции.
Симптом дека потрошувачот повеќе не купува од удобност, туку од потреба да преживее поевтино.
Најголемото прашање не е зошто Македонците одат во Лерин и Врање. Прашањето е зошто сè повеќе луѓе чувствуваат дека мораат да одат.
Ако семејството пресмета дека со еден викенд-шопинг преку граница може да купи повеќе производи за истите пари, тогаш тоа не е туристичка љубопитност. Тоа е економска порака. Таа порака не оди само до маркетите, туку и до институциите, производителите, увозниците и сите што ја формираат цената што граѓанинот ја гледа на рафт.
Домашните трговци можеби ќе кажат дека и тие имаат трошоци: транспорт, плати, кирии, струја, даноци, увоз, маржи и набавни цени. И тоа е точно. Но потрошувачот не ја гледа целата формула. Тој ја гледа крајната цена. А кога крајната цена го тера да ја премине границата, тогаш нешто во системот не функционира доволно добро за неговиот џеб.
Особено чувствителна е храната. Таа не е луксуз што може да се одложи. Не може да се каже: „Овој месец нема да купуваме храна.“ Секој дом мора да купи леб, млеко, сирење, месо, јајца, зеленчук, овошје, масло, шеќер, брашно, хигиена. Кога токму овие производи стануваат причина за шопинг преку граница, тоа е јасен сигнал дека животниот стандард е под притисок.
А има и уште еден проблем: парите што се трошат во Лерин, Врање или други соседни градови не остануваат во домашната економија. Тие не завршуваат во македонски маркети, кај домашни дистрибутери, кај локални производители или во домашен промет. Тоа е тивок одлив на потрошувачка моќ преку граница.
Граѓанинот, нормално, ќе оди таму каде што мисли дека му е поисплатливо. Тој не е должен да спасува ничија економија ако неговиот домашен буџет тоне. Но токму затоа ова треба да биде аларм за сите што одлучуваат за цени, конкуренција, контроли, домашно производство и заштита на потрошувачите.
Кога луѓето масовно носат храна од соседство, тие всушност гласаат со паричникот.
Гласаат против високите цени.
Гласаат против чувството дека дома плаќаат повеќе.
Гласаат против недовербата во рафтот.
Гласаат за секој денар што можат да го зачуваат.
Овој тренд нема да се запре со повици граѓаните да купуваат дома. Ќе се запре само ако дома добијат причина да купуваат дома: фер цени, вистински акции, јасни декларации, поголема конкуренција, контрола на нелојални практики и чувство дека не се оставени сами пред рафтовите.
Сè додека купувачот чувствува дека подобро поминува преку граница, торбите ќе се полнат таму.
А домашниот пазар ќе мора да си го постави непријатното прашање:
Ако граѓаните масовно одат во Лерин и Врање по храна, дали проблемот е во граѓаните — или во цените што ги чекаат дома?
ПОПУЛАРНО НА ИНТЕРНЕТ...
