Завршувате навреме.
Не се жалите.
Кога ќе се појави проблем, го решавате.
Кога колега отсуствува, можете да го покриете.
Кога нешто е итно, сите знаат дека може да се потпрат на вас.
Звучи како идеален работник.
А потоа доаѓа „наградата“:
уште една задача.
Не мора да има повисока плата.
Не мора да има нова функција.
Не мора да има дополнителен слободен ден.
Само уште работа.
И тука започнува еден од најинтересните парадокси на работното место: човекот што постојано покажува дека може повеќе, лесно може да стане човекот од кого постојано се бара повеќе.
„Дај му нему, тој ќе среди“
На почетокот ова дури може да звучи како комплимент.
Шефот ви верува.
Колегите ве почитуваат.
Знаат дека нема да ја оставите работата незавршена.
Кога ќе заглави некој проект:
„Дај му нему.“
Кога некој не стигнал:
„Таа ќе среди.“
Кога има проблем пред крајот на работното време:
„Само ова уште.“
Но ако ова се повторува доволно долго, довербата може незабележливо да се претвори во дополнителен товар.
Добриот работник станува решение за лошата организација
Замислете тим од петмина.
Еден постојано доцни со задачите.
Друг избегнува дополнителна одговорност.
Трет прави само онолку колку што мора.
Четвртиот е просечен.
Петтиот е човекот кој секогаш завршува.
Кому ќе му ја дадете итната задача?
Најлогично – на петтиот.
Проблемот е што ако ова се прави постојано, организацијата не го решава проблемот со слабата распределба на работата.
Таа го прикрива со најспособниот работник.
И сè функционира.
Сè додека тој човек може да издржи.
Најопасната реченица понекогаш е: „Нема проблем“
„Можеш ли и ова?“
„Нема проблем.“
„Само денес да останеш малку подолго?“
„Нема проблем.“
„Колегата не стигна, можеш ли ти?“
„Нема проблем.“
Секоја од овие ситуации сама по себе можеби навистина не е проблем.
Проблемот е кога исклучокот станува правило.
По некое време никој повеќе не прашува дали можете.
Се претпоставува дека можете.
А уште полошо – се претпоставува дека сакате.
Брзо работите? Еве ви уште работа
Ова може да создаде апсурдна ситуација.
Двајца вработени имаат иста задача.
Едниот ја завршува за пет часа.
Другиот за осум.
Што се случува со првиот?
Ако организацијата не е внимателна, тој нема да добие три часа како награда за ефикасноста.
Ќе добие нова задача.
Следниот ден повторно.
Така ефикасноста престанува да носи корист за работникот и станува причина неговиот работен ден да биде уште погуст.
Човекот многу брзо ја учи лекцијата:
Ако покажам дека можам повеќе, ќе добијам повеќе.
Тогаш започнува „глумењето зафатеност“
Ова е лошо и за компанијата.
Ако најбрзиот работник знае дека секоја завршена задача веднаш носи нова, што ќе научи?
Да не брза.
Да не кажува дека завршил.
Да остави нешто отворено.
Да изгледа зафатено.
Да го растегне времето.
Не затоа што одеднаш станал мрзлив.
Туку затоа што системот му покажал дека ефикасноста се „казнува“ со дополнителен товар.
Тоа е спротивно од она што секој работодавач би требало да го сака.
А колегата што секогаш вели „не можам“?
Тука настанува уште поголема фрустрација.
Еден работник постојано прифаќа.
Друг постојано има причина зошто не може.
По некое време шефот престанува да му дава дополнителни задачи на вториот затоа што знае дека ќе има расправа.
Полесно е да му ја даде работата на првиот.
И така човекот што никогаш не одбива може да заврши со повеќе обврски токму затоа што е најлесен за соработка.
А оној што поставил граници има помал товар.
Тоа е моментот кога вредниот работник почнува да се прашува:
„Дали јас сум будала што постојано прифаќам?“
Најголемиот проблем не е дополнителната работа
Ако дополнителната одговорност носи нешто со себе, приказната е различна.
Поголема плата.
Унапредување.
Бонус.
Нова функција.
Повеќе автономија.
Подобра позиција за следниот чекор во кариерата.
Тогаш дополнителната работа може да биде инвестиција.
Проблемот се појавува кога одговорностите растат, а сè друго останува исто.
Истата плата.
Истата титула.
Истото работно време.
Само списокот со задачи е подолг.
„Ти си единствениот на кого можам да му верувам“
Ова звучи прекрасно.
И понекогаш навистина е искрен комплимент.
Но постои важно прашање:
Дали довербата се гледа и во условите?
Ако сте човекот кој обучува нови вработени, ги решава најтешките проблеми, презема кога некој отсуствува и постојано носи дополнителна одговорност, тогаш вашата реална улога можеби одамна ја надминала онаа што пишува во договорот или описот на работното место.
Токму тоа е моментот кога вреди да се разговара.
Вредниот работник често самиот си поставува замка
Не е секогаш виновен шефот.
Амбициозните и совесни луѓе понекогаш самите тешко кажуваат „не“.
Не сакаат да разочараат.
Не сакаат да изгледаат мрзливо.
Сакаат работата да биде добро завршена.
А ако знаат дека можат да ја направат подобро, тешко им е да гледаат како нешто останува недовршено.
Така преземаат.
Уште еднаш.
И уште еднаш.
Додека околината не почне да го смета тоа за нормално.
Од „благодарам“ до „се подразбира“
Првиот пат кога ќе спасите проблем:
„Фала ти многу.“
Петтиот пат:
„Супер.“
Дваесеттиот пат:
„Знаев дека ќе завршиш.“
А по една година?
Тоа веќе е ваша работа.
Иако никогаш формално не станала ваша.
Ова е една од причините дополнителниот труд да треба да биде видлив.
Не со фалење.
Туку со јасно покажување што реално работите и каква одговорност сте презеле.
Што може да направи работникот?
Најлошиот избор е со месеци да прифаќа сè, а потоа еден ден да експлодира.
Многу подобро е границата да се постави порано.
На пример:
„Можам да ја преземам оваа задача, но тогаш која од сегашните задачи треба да ја поместиме?“
Тоа е многу посилно од едноставно „не“.
Не одбивате да работите.
Барате приоритет.
А ако дополнителните одговорности станале трајни, тогаш е разумно да се отвори и прашањето дали улогата, платата или позицијата треба да ја следат таа промена.
И работодавачот губи кога најдобрите постојано ги оптоварува
На краток рок стратегијата функционира прекрасно.
Најдобриот човек завршува сè.
На долг рок може да биде скапа.
Тој може да се измори.
Да престане да се труди.
Да почне да работи само колку што мора.
Или едноставно да замине.
Тогаш компанијата не губи само еден вработен.
Го губи токму човекот на кого сите се потпирале.
А останува проблемот што тој со години го прикривал.
Вредноста на добриот работник не е колку дополнителна работа може да издржи
Добар работник не е бесконечен ресурс.
А довербата не треба да значи:
„На тебе ќе ти дадеме сè што другите не завршиле.“
Вистинското признание за добрата работа е кога дополнителниот придонес се препознава.
Понекогаш со пари.
Понекогаш со позиција.
Понекогаш со поголема слобода.
А понекогаш едноставно со фер распределба на товарот.
Затоа следниот пат кога најдобриот работник ќе заврши пред сите, можеби не треба веднаш да му се стави уште една папка на масата.
Можеби прво треба да се постави едно друго прашање:
Зошто токму тој постојано мора да ја завршува и работата што другите не ја завршиле?
