Војната во Иран и затворањето на Ормутскиот теснец, клучен превозен пат низ кој минуваа околу 20 проценти од светската трговија со нафта пред конфликтот, предизвикаа шок во снабдувањето што не е виден со децении. Поради овој притисок, земјите ширум светот брзо бараат алтернативи за да го надоместат недостатокот, а многу влади, особено во азиските земји, исто така воведоа мерки за намалување на побарувачката. За да се обезбеди доволно снабдување и да се стабилизираат цените, Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) го координираше ослободувањето на околу 400 милиони барели нафта од стратешките резерви на индустријализираните земји во март, пишува „Дојче веле“.
Пред војната, глобалната понуда на сурова нафта ја надминуваше побарувачката, дозволувајќи им на големите економии да изградат огромни стратешки резерви. Најголемите резерви во светот ги држат Кина, САД и Јапонија. Според американската Администрација за енергетски информации (EIA), Кина имала речиси 1,4 милијарди барели во своите резерви, што вклучува комерцијални и владини резерви, од декември 2025 година.
Соединетите Американски Држави држеле околу 413 милиони барели во своите стратешки резерви, со дополнителни 411 милиони барели во комерцијални резерви. Јапонија ја имала третата најголема стратешка резерва, со околу 263 милиони барели во владини резерви.
Земјите од Европската Унија се законски обврзани да складираат резерви еквивалентни на најмалку 90 дена увоз или 61 ден потрошувачка. Во координираната акција на IEA, земјите-членки учествувале со околу 20 проценти, при што Германија пласирала 19,5 милиони барели на пазарот, Франција 14,6 милиони, Шпанија 11,6 милиони и Италија 10 милиони. Индија, според податоците на EIA, имала околу 21 милион барели во своите стратешки резерви. Тие моментално покриваат само околу 9,5 дена увоз, но кога ќе се вклучат залихите на државните нафтени компании, покриеноста се зголемува на околу 74 дена, предупредува консултантската фирма S&P Global. Покрај овие стратешки резерви, достапни се и милиони барели руска нафта што останаа на танкерите откако САД привремено ги олабавија санкциите за зголемување на глобалната понуда.
Резервите се топат, предупредуваат експертите
Речиси три месеци по почетокот на војната, сообраќајот низ Ормутскиот теснец останува блокиран, а надежите за договор меѓу Вашингтон и Техеран исчезнаа. Поради прекините во снабдувањето, земјите сè повеќе посегнуваат по своите стратешки и комерцијални залихи. IEA објави дека глобалните залихи на нафта паднале со рекордно темпо во март и април, сега намалени за 246 милиони барели. Директорот на агенцијата, Фатих Бирол, неодамна предупреди дека залихите на нафта „не се бесконечни“ и се исцрпуваат „многу брзо“ низ целиот свет.
Тој, исто така, нагласи дека ќе биде потребно „долго време“ за капацитетот за производство и рафинирање да се вратат на предвоените нивоа.
Американската инвестициска банка „Голдман Сакс“ минатата недела издаде слично предупредување за брзо намалување на резервите. Нил Ширинг, главен економист во Капитал Економикс, на 18 мај напиша дека ако продолжи сегашното темпо на осиромашување, комерцијалните залихи на нафта би можеле да паднат на „критично ниски нивоа до крајот на јуни“.
„Доколку условите за снабдување не се подобрат наскоро, цените би можеле нагло да пораснат“, предупреди Ширинг.
Таквата ситуација би можела да предизвика паника на пазарот и страв од недостатоци, особено за време на врвот на летната побарувачка. „Ако прекинот на снабдувањето продолжи, влијанието нема да се почувствува подеднакво во сите делови од светот и во сите сектори“, рече Антоан Халф, експерт за енергија на Универзитетот Колумбија.
Азиските земји веројатно ќе бидат најтешко погодени поради нивната голема зависност од енергијата од Блискиот Исток, додека авијацијата и авионското гориво се меѓу секторите што најверојатно ќе бидат погодени.
„Зголемувањето на цените на нафтата ќе се почувствува насекаде, вклучително и во земјите со големи домашни производители како САД“, рече Халф.
Цените веќе се искачија од нивоата пред конфликтот, но тие исто така брзо флуктуираат во зависност од актуелните вести, паѓајќи кога се најавува брзо решавање на конфликтот и растејќи кога се чини дека теснецот ќе остане затворен подолг период./Извор:Makfax
ПОПУЛАРНО НА ИНТЕРНЕТ...
