Ежот е едно од најсимпатичните, но и најкорисни животни што може да се сретне во природата, во дворовите, градините и селските средини. На прв поглед изгледа мирно, бавно и беспомошно, но зад неговиот бодликав изглед се крие вистински преживувач.
Во народот често се вели дека ежот е голем непријател на змиите. Тоа верување не е случајно. Ежот навистина може да нападне и изеде мали змии, гуштери, јајца, инсекти, црви и други ситни животни. Неговата исхрана најчесто се состои од инсекти и други безрбетници, како бубачки, гасеници, дождовни црви, стоногалки и ларви, но повремено може да изеде и мали влекачи, јајца или мали животни.
Најголемата заштита на ежот се неговите боцки. Кога ќе почувствува опасност, тој се свиткува во топка и го изложува бодликавиот грб кон напаѓачот. За многу животни тоа е доволна причина да се откажат. Кај змиите, ваквата одбрана може да биде особено корисна, затоа што им го отежнува нападот и ја намалува шансата да го повредат.
Но ежот има уште една необична предност. Научни истражувања покажуваат дека европскиот еж има одредена отпорност на змиски отров, иако тоа не значи дека е целосно имун или дека секој убод од отровна змија е безопасен за него. Истражувањата велат дека отпорноста на европскиот еж е кон змиски отров, а понови објаснувања наведуваат дека кај некои цицачи што живеат покрај змии се развиле механизми што го прават отровот помалку ефикасен.
Токму затоа ежот во природата има репутација на храбар мал борец. Тој не е брз како мачка, не е силен како куче и не изгледа опасно, но има комбинација од боцки, тврдоглавост, внимателност и природна отпорност што му помага да преживее.
Сепак, важно е да се каже дека ежот не е „ловец на змии“ во смисла дека постојано ги бара и уништува. Неговата основна храна се инсекти, црви и други ситни безрбетници. Змиите не се негов секојдневен оброк, туку можност што може да ја искористи ако станува збор за мала змија или ако околностите му одговараат. Затоа е подобро да се каже дека ежот е природен непријател на малите змии, но не и сигурна заштита од сите змии.
Во дворовите и градините ежот е корисен затоа што јаде инсекти, ларви, полжави и други ситни организми што може да им пречат на растенијата. Тој најчесто е активен ноќе, се движи тивко и бара храна низ трева, лисја, грмушки и рабови на градини. Поради тоа многу луѓе го сметаат за природен сојузник на домаќинствата.
Ако видите еж во двор, најдобро е да не го вознемирувате. Не треба да го фаќате, носите дома или чувате како миленик. Доволно е да му оставите мирен агол во градината, куп суви лисја или грмушка каде што може да се скрие. Не треба да му се дава млеко, бидејќи тоа може да му наштети. Ако сакате да му помогнете, најбезбедно е да оставите плиток сад со свежа вода, особено во летните денови.
Ежот е доказ дека во природата големината не е секогаш најважна. Мал е, тивок и скромен, но има важна улога во природната рамнотежа. Тој не е чудотворен чувар од змии, но е корисно животно што помага во контролата на инсекти и ситни штетници, а понекогаш може да се справи и со мали змии.
Затоа, кога ќе видите еж во близина на домот, не гледајте го како случаен гостин. Гледајте го како мал ноќен чувар на природата — бодликав, храбар и многу покорисен отколку што изгледа.
