Православните христијани денеска, 7 ноември 2026 година, ја одбележуваат Митровденската задушница, ден посветен на молитвено сеќавање на починатите и зачувување на споменот за најблиските кои повеќе не се меѓу нас. Овој ден се празнува во саботата пред Митровден, големиот православен празник посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски, кој годинава се одбележува утре, 8 ноември.
Според православната традиција, на Задушница верниците одат во црквите и на гробиштата, палат свеќи и се молат за покој на душите на своите починати роднини, пријатели и блиски. Вообичаено се принесуваат варена пченица, леб и вино, а во храмовите се служат помени и молитви за упокоените. Суштината на овој ден не е во богатството на трпезата или во надворешните обичаи, туку во искрената молитва, љубовта и сеќавањето.
Во многу македонски семејства Митровденската задушница има посебно емотивно значење. Се споменуваат имињата на починатите, се раскажуваат семејни спомени и се продолжува традицијата на почит кон претците. Во христијанското разбирање, молитвата за упокоените претставува израз на надеж, милосрдие и духовна поврзаност што не престанува со физичката разделба.
ШТО СЕ ПРАВИ НА МИТРОВДЕНСКА ЗАДУШНИЦА?
Верниците традиционално палат свеќа, ги споменуваат починатите по име и принесуваат молитва за нивниот покој. Дел од семејствата носат варена пченица и вино, а според локалните обичаи се дели и храна во спомен на починатите.
Црковната традиција го нагласува и значењето на добрите дела. Помошта за сиромашните, вниманието кон осамените и милосрдието кон луѓето во неволја се сметаат за достоен начин да се зачува споменот за саканите.
Важно е да се разликуваат црковните учења од народните верувања. Во различни краеви постојат посебни обичаи поврзани со Задушница, но не постои основа за тврдења дека непочитувањето на некој народен обичај само по себе носи несреќа.
КОИ СВЕТИТЕЛИ СЕ ПРАЗНУВААТ ДЕНЕС?
Според православниот календар, на 7 ноември, односно 25 октомври според стариот календар, се празнуваат и Светите маченици Маркијан и Мартириј, како и праведната Тавита.
Маркијан и Мартириј живееле во четвртиот век во Цариград и во христијанската традиција се почитуваат како маченици кои останале верни на своето убедување и покрај прогоните. Праведната Тавита, пак, е запаметена по својата добрина, милосрдие и помошта што им ја давала на сиромашните.
Митровденската задушница е потсетник дека сеќавањето на починатите не треба да биде поврзано единствено со тагата, туку и со благодарноста за нивниот живот, за љубовта што ја оставиле зад себе и за вредностите што продолжуваат да живеат преку нивните семејства.
