Цел живот работеле, штеделе, отплаќале кредити и се откажувале од многу работи за да обезбедат сопствен дом. Кога децата пораснале, решиле станот или куќата да им ја препишат уште додека се живи. Верувале дека така ќе го обезбедат семејството и ќе избегнат идни наследни расправии. Но, што се случува ако по неколку години односите се нарушат, детето го продаде станот или родителите добијат барање да се иселат?
Ова прашање отвора една од најчувствителните дилеми во семејните имотни односи: дали љубовта и довербата се доволна гаранција дека родителите ќе можат да останат во домот што самите го создале?
Во многу семејства пренесувањето имот на децата се смета за природен чин. Родителите не го доживуваат како обична имотна трансакција. За нив тоа е продолжение на грижата што ја обезбедувале со децении.
Но, законот не ги третира сите семејни ветувања на ист начин.
Постои голема разлика меѓу тоа родителот да му подари стан на детето без дополнителни услови, да го пренесе станот со задржано право на доживотно домување или да склучи договор за доживотна издршка.
Токму таа разлика може да одлучи дали родителот ќе има правно заштитено место за живеење или ќе зависи од подготвеноста на новиот сопственик да му дозволи да остане.
Најголемиот ризик не е во самото подарување имот на децата, туку во пренесувањето на сопственоста без јасно уредени права за животот што следува.
КОГА СТАНОТ Е ПРЕПИШАН, КОЈ НАВИСТИНА Е СОПСТВЕНИК?
Во секојдневниот говор често се употребува изразот „му го препишав станот“.
Но, зад него можат да стојат различни правни постапки.
Некој склучил договор за дар. Друг направил договор за отстапување и распределба на имот за време на живот. Трет склучил договор за доживотна издршка, а четврт составил тестамент.
Правните последици не се исти.
Кај договорот за дар на недвижност, кога се исполнети законските услови и е извршен потребниот упис, детето станува сопственик на подарениот имот.
Тоа значи дека родителот повеќе не располага со истиот сопственички статус што го имал пред преносот.
Според Законот за сопственост и други стварни права, сопственикот има право да ја држи, користи и да располага со својата ствар, во рамките на законските ограничувања и правата на други лица.
Ова последното е особено важно.
Детето може да биде сопственик на станот, но неговата сопственост да биде оптоварена со право на доживотно домување или плодоуживање во корист на родителот.
Тогаш родителот не е сопственик, но може да има самостојно стварно право да го користи имотот.
Ако, пак, не постои такво право или друга соодветна правна основа, неговата положба може да биде значително понесигурна.
„СИН МИ Е, НЕМА ДА МЕ ИЗБРКА“ – ЗОШТО УСНИОТ ДОГОВОР НЕ Е ДОВОЛНА ЗАШТИТА?
Да замислиме брачен пар што живее во двособен стан.
Станот е купен пред триесет години. Двајцата родители вложувале во него, го одржувале и го сметале за својот единствен сигурен дом.
Кога нивниот син наполнил четириесет години, решиле да му го подарат.
Синот им ветил дека ќе можат да останат таму до крајот на животот.
Но, во договорот не е уредено посебно право на домување.
По неколку години синот се разведува, се задолжува или решава да го продаде станот.
Родителите се повикуваат на неговото ветување.
Тука се појавува правниот проблем.
Усното ветување може да има значење при утврдувањето на фактичките околности, но не е исто што и правилно воспоставено и запишано стварно право на домување.
Особено кога станот ќе стане предмет на продажба, извршување или спор со трети лица, правната сигурност зависи од документите, содржината на договорот и запишаните права.
Затоа родителите не треба да ја заменуваат формалната правна заштита со претпоставката дека семејните односи никогаш нема да се променат.
ШТО Е ПРАВО НА ДОЖИВОТНО ДОМУВАЊЕ?
Македонскиот Закон за сопственост и други стварни права го познава правото на домување како посебен вид лична службеност.
Според член 223, тоа е право туѓ стан, станбена зграда или определен станбен дел да се користи за живеење за потребите на носителот на правото, членовите на неговото семејство и други лица што ги издржува.
Практично, ова значи дека родителот може да го пренесе правото на сопственост на детето, но истовремено да задржи правно уредена можност да продолжи да живее во станот.
Правото на домување не е исто што и сопственост.
Родителот со тоа не добива автоматско право да го продаде станот или да располага со него како сопственик.
Но, може да добие законски заштитена основа за живеење во него.
Важно е правото правилно да биде воспоставено, со јасно определен обем и со потребниот упис во јавните книги.
Во договорот треба да биде прецизирано дали правото се однесува на целиот стан или на определен дел, кој може да го користи и како се уредуваат практичните обврски.
Ако правото е предвидено за двајцата родители, тоа треба јасно да произлегува од правната документација.
Не треба да се претпоставува дека правото воспоставено само за еден родител автоматски ќе продолжи под идентични услови за другиот.
ПЛОДОУЖИВАЊЕ И ПРАВО НА ДОМУВАЊЕ – ЗОШТО НЕ СЕ ИСТО?
Покрај правото на домување, законот предвидува и право на плодоуживање.
Според член 210 од Законот за сопственост и други стварни права, плодоуживањето му овозможува на носителот да се служи со туѓа ствар согласно со нејзината намена, притоа зачувувајќи ја нејзината суштина.
Кај недвижностите, ова право може да има поширока содржина од самото живеење.
Правото на домување е насочено кон користење на станбениот простор за животните потреби на носителот и законски опфатените лица.
Плодоуживањето, зависно од предметот и правната содржина, може да опфаќа и извлекување определени користи од имотот.
Затоа не треба двата поима да се користат како синоними.
Ако родителот сака само да има сигурност дека ќе остане во станот, може да се разгледа право на домување.
Ако сака да задржи пошироки овластувања за користење на недвижноста, потребно е да се разгледа дали плодоуживањето подобро одговара на неговите потреби.
Оваа одлука треба да се донесе со нотар или адвокат, според конкретната состојба.
МОЖЕ ЛИ ДЕТЕТО ДА ГО ПРОДАДЕ СТАНОТ АКО РОДИТЕЛИТЕ ИМААТ ПРАВО НА ДОМУВАЊЕ?
Ова е едно од најважните прашања.
Правото на сопственост и правото на домување можат да постојат истовремено во корист на различни лица.
Затоа продажбата на недвижност не треба да се меша со автоматско престанување на секое право што постои врз неа.
Ако родителите имаат правилно воспоставено и запишано право на домување, новиот сопственик мора да ја земе предвид таа правна состојба.
Правото на домување не престанува само затоа што сопственикот решил да го продаде станот.
Но, правните последици во конкретен случај зависат од начинот на стекнување, запишувањето, приоритетот на правата и евентуалните други товари врз недвижноста.
Посебно внимание заслужуваат хипотеките и постапките за присилно извршување.
Ако недвижноста е оптоварена со заложно право, односот меѓу тоа право и подоцна воспоставеното домување може да биде сложен.
Затоа пред преносот на сопственоста треба да се провери не само дали родителите ќе можат да останат во станот, туку и каква ќе биде нивната заштита ако детето го задолжи имотот.
ШТО АКО ДЕТЕТО ЗЕМЕ КРЕДИТ И ГО СТАВИ СТАНОТ ПОД ХИПОТЕКА?
Да замислиме дека родителите му подариле стан на синот, а тој неколку години подоцна сака да отвори сопствен бизнис.
За да добие кредит, предлага станот да се користи како обезбедување.
Ако станот е во негова сопственост, можноста за располагање со него зависи од постојните ограничувања, запишаните права и условите што ги поставува доверителот.
Ако постои претходно воспоставено право на домување, тоа може да има значење за правната положба на имотот и за интересот на банката.
Но, родителите не треба да претпоставуваат дека секое право на домување, без оглед на времето на уписот и другите околности, ги штити од сите последици на извршување.
Редоследот и природата на запишаните права се важни.
Токму затоа имотниот лист треба да се провери пред потпишувањето на договорот, а не дури откако ќе се појави проблем.
ШТО АКО ДЕТЕТО СЕ РАЗВЕДЕ?
Разводот може дополнително да ги усложни семејните односи.
На пример, родителите му подариле стан на својот син додека тој бил во брак.
Подоцна доаѓа до развод и започнува расправа за имотот.
Во ваква ситуација е важно да се разликува личниот имот од заеднички стекнатиот брачен имот.
Не може автоматски да се тврди дека секој стан што едниот сопружник го добил како подарок од родителите мора да се дели како заеднички брачен имот.
Но, можат да се појават дополнителни прашања, на пример за вложувања во станот, доградби, реконструкции или други имотни побарувања.
Затоа е важно во документацијата јасно да биде наведено кому му се подарува имотот, под кои услови и дали родителите задржуваат определени права.
Правилно уреденото право на домување може да биде особено важно ако семејните односи подоцна станат сложени.
МОЖЕ ЛИ РОДИТЕЛОТ ДА СИ ГО ВРАТИ ПОДАРЕНИОТ СТАН?
Да, во определени законски предвидени ситуации може да се бара отповикување на дарот.
Но, не постои општо правило дека родителот може во секое време едноставно да се премисли и да го врати станот на свое име.
Законот за облигационите односи предвидува конкретни основи за отповикување на дарот.
Една од нив е крајната неблагодарност.
Друга е недостигот од средства за живот кај дарувачот, под законски утврдени услови.
Исто така, посебни правила важат кога дарот е поврзан со товар или налог што даропримачот не го исполнува.
Овие основи имаат различни услови и последици.
Затоа треба да се разгледуваат одделно.
КРАЈНА НЕБЛАГОДАРНОСТ – КОГА ОДНЕСУВАЊЕТО НА ДЕТЕТО МОЖЕ ДА ИМА ПРАВНИ ПОСЛЕДИЦИ?
Според член 563 од Законот за облигационите односи, дарувачот може да го раскине договорот и да го отповика дарот кога даропримачот со однесувањето кон него или кон нему блиско лице покажува крајна неблагодарност.
Но, што значи тоа во реалниот живот?
Не секоја семејна расправија претставува крајна неблагодарност.
Несогласување околу трошоци, повремена караница или нарушена комуникација сами по себе не мора да бидат доволни за успешна правна постапка.
Потребно е да се процени сериозноста на однесувањето и целокупните околности.
Закани, насилство, сериозно понижување или други тешки постапки кон родителот можат да бидат релевантни, но нивната правна квалификација зависи од доказите и оцената во конкретната постапка.
Законот предвидува и рокови.
Правото на отповикување поради крајна неблагодарност престанува најдоцна една година од денот кога дарувачот дознал за неблагодарноста, а најдоцна пет години од нејзиното покажување.
Овие рокови се особено важни.
Родител што се соочува со сериозно недозволено однесување не треба со години да чека во надеж дека проблемот сам ќе се реши, без претходно да побара правен совет.
ШТО АКО РОДИТЕЛОТ ОСТАНЕ БЕЗ ПАРИ ЗА ЖИВОТ?
Законот предвидува и друга важна можност.
Според член 564 од Законот за облигационите односи, дарувачот што нема доволно средства за живот или за издржување на лицата што по закон е должен да ги издржува, под определени услови може да бара отповикување на дарот.
Ако предметот веќе е предаден, законот го поврзува барањето за враќање со она што од дарот сè уште се наоѓа во имотот на даропримачот.
Но, постои и дополнителна можност.
Даропримачот може да го избегне отповикувањето ако се обврзе на дарувачот во соодветна мера да му ги обезбедува средствата што му недостасуваат.
Ова значи дека законот не го третира секое подоцнежно осиромашување како автоматска причина за враќање на целиот имот.
Се разгледуваат конкретните финансиски околности, постојните законски услови и можностите што ги предвидува правната рамка.
Ако родителот останал без доволно приходи, треба навремено да побара правна помош и да ги обезбеди документите за својата материјална состојба.
ПОДАРОК СО УСЛОВ – ШТО АКО ДЕТЕТО ВЕТИЛО ДЕКА ЌЕ СЕ ГРИЖИ ЗА РОДИТЕЛОТ?
Не секој договор за дар мора да биде без дополнителни обврски.
Законот за облигационите односи го уредува и договорот за дар со товар или налог.
Според член 560, дарувачот може да задржи определено право за себе или за друго лице, или на даропримачот да му наложи определено постапување.
На пример, во правно соодветно составен договор може да се предвидат конкретни обврски што детето треба да ги исполнува.
Ако даропримачот не го исполни товарот или налогот ни во дополнителен примерен рок, законот предвидува можност за раскинување на договорот и барање за враќање на примениот дар.
Но, овде има важна разлика.
Општа семејна изјава дека детето „ќе се грижи за родителите“ не е исто што и прецизно определена договорна обврска.
За да се избегнат спорови, треба јасно да биде наведено што се подразбира под грижа.
Дали тоа значи обезбедување храна, плаќање сметки, помош при лекување, редовна финансиска поддршка или обезбедување сместување?
Колку се попрецизни обврските, толку полесно може да се утврди дали се исполнети.
ДОГОВОР ЗА ДОЖИВОТНА ИЗДРШКА – ПОИНАКОВ ПРАВЕН ПАТ
Договорот за доживотна издршка не е исто што и обичен договор за дар.
Според член 1029 од Законот за облигационите односи, давателот на издршката се обврзува доживотно да го издржува примателот или определено трето лице.
Примателот, пак, во надомест му остава цел или определен дел од својот имот, чие предавање е одложено до неговата смрт.
Оваа разлика е суштинска.
Кај обичен договор за дар што веднаш е реализиран, сопственоста може да премине на детето уште додека родителот е жив.
Кај договорот за доживотна издршка, предавањето на договорениот имот е одложено до смртта на примателот, согласно законската конструкција на овој договор.
Договорот мора да ги исполнува пропишаните формални услови.
Исто така, ако давателот не ги исполнува своите обврски, законот предвидува можности за раскинување под определени услови.
Но, ниту договорот за доживотна издршка не е универзално решение за секое семејство.
Тој создава конкретни обврски, може да биде предмет на спор и треба да одговара на вистинската намера на договорните страни.
Затоа не треба да се користи само како формален начин за пренос на имот ако страните всушност не сакаат да воспостават однос на издржување.
ШТО АКО РОДИТЕЛИТЕ ИМААТ ДВЕ ИЛИ ПОВЕЌЕ ДЕЦА?
Во многу семејства проблемот не е само односот меѓу родителите и детето што го добило станот.
Постои и прашањето за останатите деца.
Да замислиме родители со три деца.
Едното живее со нив и секојдневно им помага. Другите две живеат во странство.
Родителите решаваат станот да му го подарат на детето што се грижи за нив.
Од човечки аспект, можеби сметаат дека тоа е праведна одлука.
Но, од правен аспект, подарувањето може да има последици и за идните наследни односи.
Законот за наследувањето содржи правила за подароците, пресметувањето на наследните делови и заштитата на нужниот дел.
Тоа не значи дека секој подарок на едно дете автоматски е ништовен или дека другите деца веднаш добиваат сопственост врз подарениот стан.
Но, зависно од околностите, подарокот може да стане релевантен при идното наследување и евентуалните барања на наследниците.
Затоа родителите што сакаат да го пренесат највредниот семеен имот само на едно дете треба претходно да побараат правен совет за последиците врз целото семејство.
ШТО АКО ЕДНИОТ РОДИТЕЛ ПОЧИНЕ, А ДРУГИОТ ОСТАНЕ ВО СТАНОТ?
Ова е ситуација што често не се разгледува доволно внимателно.
На пример, двајца сопружници решиле да му го подарат станот на својот син.
Но, при составувањето на договорот правото на домување било воспоставено само во корист на таткото.
По неколку години таткото починува.
Мајката останува да живее во станот.
Тука може да се појави прашањето дали таа има сопствено, самостојно право на домување или нејзината положба зависи од други правни основи.
Личните службености, по правило, престануваат најдоцна со смртта на нивниот носител, освен кога законот предвидува поинаку.
Затоа не треба да се претпоставува дека правото на едниот сопружник автоматски ќе премине на другиот.
При уредувањето на имотните односи, особено е важно да се предвиди заштита и за преживеаниот брачен другар.
Станот не е само финансиски имот.
За постар човек, тоа може да биде единственото место во кое има сигурност, навики, соседска поддршка и услови за самостоен живот.
ДАЛИ ПРИЈАВЕНОТО ЖИВЕАЛИШТЕ ЗНАЧИ ДЕКА РОДИТЕЛОТ ИМА ПРАВО ДА ОСТАНЕ?
Не треба да се меша административната пријава на живеалиште со сопственоста или со стварното право на домување.
Фактот дека родителот има лична карта со адресата на станот не е сам по себе доказ дека има сопственичко право или доживотна службеност врз недвижноста.
Исто така, плаќањето сметки за струја, вода или одржување не создава автоматски право на сопственост.
Овие околности можат да бидат релевантни во определени постапки, но не се замена за соодветен правен основ.
Затоа најважно е да се провери што точно пишува во договорот и што е запишано во Катастарот.
КАКО ДА ПРОВЕРИТЕ ДАЛИ ПРАВОТО НА ДОМУВАЊЕ Е ЗАПИШАНО?
Првиот чекор е обезбедување актуелен имотен лист.
Имотниот лист е јавна исправа што ги покажува запишаните права на сопственост и други стварни права на недвижноста, согласно закон.
Преку Агенцијата за катастар на недвижности може да се провери кој е запишан како сопственик и кои други права или товари се евидентирани.
Но, имотниот лист не треба да се чита изолирано.
За целосна правна оценка може да бидат потребни и договорот за дар, нотарската исправа, исправата со која е воспоставена службеноста и други релевантни документи.
Ако родителот смета дека во договорот е предвидено право на домување, но тоа не е соодветно запишано, треба да побара проверка од нотар или адвокат.
Не треба автоматски да се претпоставува дека само постоењето на реченица во договорот обезбедува иста заштита кон сите трети лица како правилно запишано стварно право.
ШТО АКО ДЕТЕТО ГИ СМЕНИ БРАВИТЕ И НЕ ИМ ДОЗВОЛУВА НА РОДИТЕЛИТЕ ДА ВЛЕЗАТ?
Ова е многу посериозна ситуација од обична семејна расправија.
Ако родителите живеат во станот и некој им го оневозможи пристапот, треба веднаш да се разгледаат можностите за правна заштита.
Во зависност од околностите, може да биде релевантна заштитата на владението, заштитата на запишаното право на домување или друга соодветна постапка.
Правото на сопственост не значи дека сопственикот смее произволно, со сила или закани, да решава секој спор со лице што живее во недвижноста.
Но, не треба ни автоматски да се тврди дека секој родител што некогаш бил сопственик има трајно право да остане во станот.
Треба да се утврди на која правна основа живее таму и дали постои незаконско попречување на неговите права.
Ако има закани или насилство, потребно е веднаш да се побара помош од надлежните институции.
Ако станува збор за имотен спор без непосредна опасност, треба што побрзо да се побара правен совет за соодветната постапка и роковите.
ШТО АКО РОДИТЕЛОТ ГО ПОТПИШАЛ ДОГОВОРОТ ПОД ПРИТИСОК?
Понекогаш проблемот не започнува неколку години по подарувањето, туку уште во моментот на потпишување.
Родителот можеби бил изложен на закани, измама, сериозен притисок или не ги разбирал последиците од документот.
Во таква ситуација може да се постави прашањето за полноважноста на правното дело.
Законот за облигационите односи содржи правила за недостатоци на волјата, вклучително и закана, измама и заблуда, со посебни услови и рокови за правна заштита.
Но, не е доволно некој подоцна да изјави дека се кае за потпишувањето.
Потребно е да се утврдат релевантните факти и да се обезбедат докази.
Затоа е важно постарите лица пред пренос на значаен имот да добијат независно правно објаснување, без присуство или притисок од лице што има непосреден интерес од договорот.
ШТО ТРЕБА ДА НАПРАВАТ РОДИТЕЛИТЕ ПРЕД ДА ГО ПРЕПИШАТ СТАНОТ?
Пред донесување конечна одлука, потребно е да се размислува не само за сегашните семејни односи, туку и за можните промени во следните десет или дваесет години.
Родителите треба да утврдат дали станот им е единствен дом, дали имаат друг имот, колкави приходи очекуваат во староста и дали ќе можат да обезбедат сместување ако односите со децата се нарушат.
Потоа треба да се разгледа кој правен инструмент најдобро ја остварува нивната намера.
Ако сакаат детето веднаш да стане сопственик, но тие да останат да живеат во станот, може да се разгледа дар со соодветно воспоставено право на домување или друга законски дозволена конструкција.
Ако сакаат имотот да биде поврзан со вистинска обврска за доживотна грижа, може да се разгледа договор за доживотна издршка.
Ако сакаат сопственоста да остане кај нив додека се живи, може да се разгледаат и други начини на располагање со имотот за случај на смрт, со почитување на наследните правила.
Но, ниту едно решение не треба да се избере само затоа што некој роднина рекол дека така е најлесно.
Вредноста на станот може да биде голема, а последиците од погрешен договор долгорочни.
ПЕТ ПРАШАЊА ШТО СЕКОЈ РОДИТЕЛ ТРЕБА ДА ГИ ПОСТАВИ ПРЕД ПОТПИСОТ
Првото прашање е дали со договорот веднаш ја губи сопственоста.
Второто е дали ќе има самостојно и правно заштитено право да продолжи да живее во станот.
Третото е дали правото ќе важи и ако детето го продаде станот или се задолжи.
Четвртото е што ќе се случи ако едниот родител почине пред другиот.
Петтото е што може да направи ако детето не ги исполни договорените обврски или започне да врши притисок.
Ако на овие прашања нема јасни одговори, договорот не треба да се потпишува набрзина.
ШТО МОЖАТ ДА НАПРАВАТ РОДИТЕЛИТЕ АКО ВЕЌЕ ГО ПРЕНЕЛЕ ИМОТОТ?
Ако договорот веќе е склучен, најважно е прво да се утврди неговата точна содржина.
Потребно е да се обезбедат копија од договорот, актуелен имотен лист и евентуалните дополнителни исправи.
Потоа треба да се провери дали постои запишано право на домување, плодоуживање или друг правен основ за користење.
Ако нема такво право, треба да се разгледа дали постојат договорни обврски на детето или законски основи за отповикување на дарот.
Ако односите сè уште дозволуваат договор, може да се разговара за дополнително правно уредување на користењето на станот.
Но, ако има сериозен спор, закани или обид за иселување, не треба да се потпираат само на усни ветувања.
Потребно е навремено да се побара стручен правен совет.
За граѓаните што не можат да ги покријат трошоците за адвокат, Министерството за правда обезбедува систем на примарна и, под законски услови, секундарна бесплатна правна помош.
Тоа може да биде важна можност за постари лица со ограничени приходи.
ТРИ СЕМЕЈНИ ПРИМЕРИ СО СОСЕМА РАЗЛИЧНИ ПРАВНИ ПОСЛЕДИЦИ
Пример еден: Станот е подарен без дополнителна заштита.
Родителите му подариле стан на синот. Во договорот не е уредено право на домување, ниту обврска за издржување.
Неколку години подоцна синот бара да се иселат.
Во ваков случај не може автоматски да се заклучи дека родителите имаат доживотно право на користење само затоа што некогаш биле сопственици.
Потребна е проверка на сите документи и околности, вклучително и евентуалните основи за отповикување на дарот или друга правна заштита.
Пример два: Станот е подарен со запишано право на домување.
Родителите ја пренеле сопственоста на ќерката, но во нивна корист е воспоставено и соодветно запишано право на доживотно домување.
Ќерката подоцна решава да го продаде станот.
Во оваа ситуација постои самостојно стварно право што мора да се земе предвид, а неговата заштита не зависи само од усната согласност на ќерката.
Сепак, треба да се провери правната положба на правото во однос на сите други запишани товари.
Пример три: Договор за доживотна издршка.
Родителот склучил договор со кој детето се обврзува да обезбедува доживотна издршка, а предавањето на договорениот имот е одложено до смртта на родителот.
Ако детето сериозно не ги исполнува преземените обврски, може да се разгледа законската можност за раскинување на договорот.
Но, потребно е да се докаже кои обврски биле преземени и на кој начин не биле исполнети.
Овие примери се илустративни. Во реална постапка исходот зависи од договорите, доказите и применливите законски правила.
ЗОШТО ОВА НЕ Е САМО ПРАВНО, ТУКУ И ЧОВЕЧКО ПРАШАЊЕ?
За млад човек, станот често претставува имот, инвестиција или можност за подобра финансиска иднина.
За постар родител, истиот стан може да значи нешто многу повеќе.
Тоа е местото каде што ги одгледал децата, каде што ги поминал најважните години од животот и каде што ги познава соседите, лекарите и секојдневната околина.
Губењето на таков дом не е само финансиски проблем.
Тоа може да значи губење на самостојноста, сигурноста и чувството на припадност.
Затоа пренесувањето на семејниот имот не треба да се сведува на прашањето како најбрзо да се потпише договор.
Потребно е да се размисли и како ќе изгледа животот на родителите по потписот.
Децата можат да имаат најдобри намери во моментот кога го примаат имотот.
Но, никој не може со сигурност да предвиди развод, задолжување, болест, промена на семејните односи или други животни околности.
Токму затоа договорот треба да обезбеди јасност и кога сите се во добри односи.
ЗАКЛУЧОК: НАЈГОЛЕМАТА ГРЕШКА Е ДА СЕ ПРЕНЕСЕ ЕДИНСТВЕНИОТ ДОМ БЕЗ ДА СЕ ОБЕЗБЕДИ ПРАВОТО НА ЖИВЕЕЊЕ
Родителите имаат право да располагаат со својот имот во рамките на законот.
Можат да им го подарат на децата, да договорат издршка или да изберат друг законски начин за уредување на семејните имотни односи.
Но, одлуката треба да биде информирана.
Подарувањето стан не е само израз на доверба. Тоа може да биде правен пренос со долгорочни последици.
Ако родителот ја пренесе сопственоста без да го заштити своето право на живеење, подоцна може да се најде во многу понесигурна положба отколку што очекувал.
Законот предвидува определени можности за заштита, вклучително и право на домување, плодоуживање, договорни обврски и отповикување на дар под пропишани услови.
Но, тие можности не се заменливи и не се применуваат автоматски во секој случај.
Затоа најважното прашање што родителите треба да го постават пред да му го препишат станот на детето не е само „Кој ќе биде сопственик?“, туку и „Каде и врз која правна основа ќе живеам јас до крајот на животот?“
Одговорот треба да биде јасен, правно уреден и проверлив.
Бидејќи семејната доверба е вредна, но кога станува збор за единствениот дом, таа не треба да биде единствената заштита.
SEO Title: Препишување стан на деца – кои права ги имате?
Meta Description: Што ако родителите им го подариле станот на децата, а потоа им се заканува иселување? Кога важи право на домување и кога може да се врати дарот?
Focus Keyword: препишување стан на деца
Дополнителни клучни фрази: договор за дар на стан, подарување имот на деца, право на доживотно домување, плодоуживање, отповикување на дар, враќање подарен стан, договор за доживотна издршка, наследство Македонија, права на родители.
URL Slug: prepisuvanje-stan-na-deca-pravo-na-domuvanje
Категорија: Македонија / Анализа / Корисни совети
Извадок за WordPress (Excerpt):
Родителите им го подариле станот на децата, но што ако подоцна добијат барање да се иселат? Македонските закони предвидуваат определени можности за заштита, но пресудно е што пишува во договорот и кои права се запишани во Катастарот.
WordPress Tags: препишување стан, подарување стан, родители и деца, договор за дар, право на домување, доживотно домување, плодоуживање, недвижности, имот, наследство, отповикување на дар, крајна неблагодарност, договор за доживотна издршка, Катастар, имотен лист, семејни односи, правни совети, Македонија
