Православните христијани денеска, 27 септември, го одбележуваат Воздвижението на Чесниот и Животворен Крст Господов – Крстовден, еден од големите празници во православниот календар. Овој ден е посветен на Крстот Христов, кој во христијанството не е само спомен на страдањето, туку пред сè знак на жртвата, победата, надежта и спасението. Според православниот календар, годинава Крстовден се одбележува во недела и е ден на строг пост.
Крстовден има особено место меѓу верниците бидејќи неговата порака е едноставна, но силна: човекот не може секогаш да ги избегне тешките моменти во животот, но може да избере како ќе помине низ нив. Крстот потсетува на трпение кога е најтешко, на вера кога исходот не се гледа и на надеж кога изгледа дека сите врати се затворени.
ЗОШТО ГО СЛАВИМЕ КРСТОВДЕН?
Празникот е поврзан со два значајни настани од христијанската традиција. Првиот е пронаоѓањето на Чесниот Крст на Голгота во IV век, поврзано со Светата царица Елена, мајката на царот Константин Велики. Вториот е враќањето на Крстот во VII век, откако претходно бил однесен од Ерусалим за време на персиското освојување.
Оттаму доаѓа и името Воздвижение – издигнување на Крстот пред народот за верниците да му се поклонат.
Во богослужбеното празнување Крстот се изнесува за поклонение, а целата порака на празникот е насочена кон Христовото страдање и Воскресение. Во православното разбирање, Крстот не завршува со болката на Голгота – тој води кон Воскресението.
КРСТОВДЕН Е ДЕН НА СТРОГ ПОСТ
За разлика од многу други празнични денови кога трпезата е побогата, Крстовден традиционално е поврзан со строг пост. Тоа правило важи и кога празникот се паѓа во ден кој вообичаено не е посен.
Но смислата на постот не е само во храната.
Крстовден го потсетува верникот дека вистинскиот пост подразбира и воздржување од гнев, кавги, навреди, осудување и сè што внесува немир во човекот и меѓу луѓето. Затоа денот традиционално се доживува како време за молитва, смирување и преиспитување.
Наместо големи зборови и ветувања, празникот повикува на нешто многу потешко – човек да се помири таму каде што може, да прости кога носи стара лутина и да покаже милосрдие кон оној кому му е потребна помош.
КРСТОТ КАКО СИМБОЛ НА НАДЕЖТА
Во секојдневниот говор често велиме дека „секој го носи својот крст“. Зад таа реченица се крие човечкото искуство дека речиси секој има битка која другите можеби и не ја гледаат.
За некого тоа е болест, за друг семејна грижа, финансиска несигурност, загуба, разочарување или неизвесност за иднината.
Крстовден не ветува живот без искушенија. Неговата порака е поинаква: страдањето не мора да биде последниот збор.
За православниот верник, Крстот е неразделно поврзан со Воскресението. Токму затоа во црковната традиција тој е знак не само на страдање, туку и на победа над смртта и надеж дека после најтешкиот период може да дојде нов почеток.
ДЕН ЗА МОЛИТВА И ВНАТРЕШЕН МИР
Многумина на Крстовден посетуваат храм, палат свеќа и се молат за здравје, мир во семејството и сила за надминување на животните искушенија.
Но празникот носи порака што може да се живее и надвор од црковниот храм.
Да се јавиме на човек со кого долго не сме разговарале. Да помогнеме без да очекуваме нешто за возврат. Да не возвратиме на навреда со навреда. Да најдеме време за човек кој се чувствува сам. Да се сетиме дека понекогаш најголемиот подарок е мирниот збор кажан во вистински момент.
Токму во таквите мали постапки празничната порака добива вистинска смисла.
ШТО НÈ ПОТСЕТУВА КРСТОВДЕН?
Крстовден нè потсетува дека силата не секогаш изгледа како победа пред другите. Понекогаш силата е да продолжиме кога сме уморни. Да простиме кога ни е полесно да останеме лути. Да признаеме грешка. Да останеме луѓе дури и кога сме повредени.
Затоа овој голем празник не треба да биде само уште еден датум во календарот.
Тој е повик барем за момент да се оддалечиме од секојдневната брзина и да се запрашаме што носиме во себе, што треба да оставиме зад нас и за што навистина вреди да се бориме.
На денешниот Крстовден, пораката останува иста низ вековите: по тешкотијата може да дојде надеж, по падот повторно станување, а таму каде што има вера, љубов и простување – секогаш постои пат напред.
