Понеделник, 19 октомври 2026 година, носи нова неизвесност за возачите во Македонија. Регулаторната комисија за енергетика денеска треба да ја направи новата пресметка на максималните малопродажни цени на нафтените деривати, од која ќе зависи колку граѓаните ќе плаќаат за бензин и дизел во наредните денови. Особено внимание привлекува дизелот, чија актуелна цена изнесува 97 денари за литар и е на само три денари од психолошката граница од 100 денари. Иако ваквите граници немаат посебно значење во регулаторната методологија, тие се важни за потрошувачите, бидејќи секое ново зголемување директно се чувствува при полнењето на резервоарот. За разлика од дизелот, бензинот ЕУРОСУПЕР БС-95 веќе се продава по 98,50 денари, додека ЕУРОСУПЕР БС-98 ја има надминато границата од 100 денари и чини 100,50 денари за литар.
Последната официјална одлука на РКЕ беше донесена на 13 октомври, а се применува од 14 октомври 2026 година. Со неа цените на бензините и дизелот останаа непроменети, иако просечната малопродажна цена на нафтените деривати беше зголемена за 0,87 проценти, главно поради поскапувањето на мазутот. Податоците од таа пресметка покажаа интересна состојба: референтните цени на бензините на меѓународниот пазар биле пониски во просек за 1,561 процент, а на дизелот за 1,479 проценти, но истовремено доларот во однос на денарот бил поскап за 1,2931 процент. Токму ова покажува зошто движењето на светската нафта не може автоматски да се претвори во очекување за идентично намалување или зголемување на домашните цени. Македонија е зависна од увозот на нафтени деривати, а пресметката ги зема предвид меѓународните референтни цени на готовите производи, девизниот курс и другите пропишани трошоци.
Во фокусот на денешната одлука повторно ќе биде дизелот, не само затоа што го користат голем број возачи, туку затоа што има значајна улога во транспортот, земјоделството и снабдувањето со стоки. За граѓанин кој полни резервоар од 50 литри, секој еден денар поскапување значи дополнителни 50 денари по полнење. За транспортна компанија која троши илјадници литри месечно, истата промена претставува далеку поголем трошок. Доколку цената на дизелот се зголеми за три денари, резервоар од 50 литри би чинел 150 денари повеќе отколку сега. Ова е и причината поради која движењата на дизелот се следат со посебно внимание: евентуалните поскапувања, ако потраат, можат постепено да влијаат врз трошоците за превоз и дистрибуција, а посредно и врз цените на одделни производи. Сепак, еднонеделна промена на горивата сама по себе не значи дека автоматски ќе поскапат храната и услугите.
Важен е и даночниот дел од пресметката. Во претходната одлука на РКЕ беше применета намалената стапка на ДДВ од 10 проценти за дизелот, како и намалувањето на акцизата за четири денари по литар кај бензините и дизелот. Овие мерки имаат улога во ублажувањето на притисокот врз крајните малопродажни цени. Без нив, под исти други услови, финансиското оптоварување за потрошувачите би било поголемо. Но, крајниот исход од новата пресметка не зависи само од даноците. Движењето на референтните цени на готовите деривати, вредноста на доларот и сите други елементи во методологијата можат да дејствуваат во различни насоки. Поради тоа е можно бензинот и дизелот да добијат различни корекции, едно гориво да поскапи додека друго останува со непроменета цена, или сите цени да бидат задржани на сегашното ниво.
Дали Македонија ќе се разбуди во вторник со нови цени на бензинските пумпи? Одговорот ќе го даде официјалната одлука на Регулаторната комисија, а не шпекулациите за движењата на светските пазари. Во моментот на подготовката на оваа анализа, последната објавена одлука останува онаа од 13 октомври, па нема потврдена основа да се тврди дека денеска сигурно ќе има поскапување или поевтинување. За возачите најважно ќе биде дали дизелот ќе остане на 97 денари, дали ЕУРОСУПЕР БС-95 ќе ја задржи цената од 98,50 денари и дали евентуалната корекција ќе биде доволно изразена за да се почувствува во семејниот буџет. Едно е сигурно: цената на горивата одамна не е само прашање за возачите, туку важен показател за секојдневните трошоци на домаќинствата и работењето на стопанството.
