Дебатата дали Македонија има „премногу“ неработни денови повторно се отвори откако Стопанската комора предложи нов модел: секој вработен да располага со до 13 или 14 неработни денови годишно, дел од нив по сопствен избор, а празник што паѓа во недела да не се префрла автоматски во понеделник.
Но бројките не ја потврдуваат тезата дека Македонија е некаков европски шампион во одморање.
Во 2026 година има 11 неработни празнични денови што важат за сите граѓани, а дополнителни денови има според верска или етничка припадност. За споредба, во европски земји бројот на јавни празници често се движи околу 10–15 годишно. Франција има 11, Италија 12, Полска и Словенија 13, Шпанија 14. Значи, проблемот тешко може да се сведе на тезата: „Македонците премногу одмораат“.
Неделата не треба да се укинува како право
Законот ја утврдува неделата како ден за неделен одмор, но таа одамна не е апсолутно „заклучен“ ден. Постојат бројни дејности што можат да работат, а работникот што работи во недела има право на друг ден за одмор и најмалку 50% повисока дневница за тие часови; во дел од трговијата додатокот е најмалку 100%.
И токму тука е разумниот модел.
На болница, хотел, ресторан, транспорт, производство или туристички центар не можете да им кажете дека економијата мора да запре секоја недела. Но исто така не можете да му кажете на работникот дека треба да биде достапен седум дена во неделата затоа што „бизнисот бара“.
Неделниот одмор треба да остане право. Неделата може да биде работна таму каде што постои реална потреба – но со повисока плата и задолжителен слободен ден.
Празниците – тука има простор за рез
Поинаква е приказната со автоматското префрлање на празникот во понеделник кога паѓа во недела. Само во 2026 година ваквата практика создава повеќе продолжени викенди.
Тука аргументот на бизнисот има поголема тежина.
Наместо механички секој празник да создава дополнителен слободен понеделник, може да се воведе пофлексибилен систем: фиксни најважни државни празници, а дел од останатите денови работникот сам да ги избира според вера, традиција или лични потреби.
Тоа би било поправедно и за мултиетничко општество, и попредвидливо за компаниите.
Повеќе работни денови не значат автоматски побогата држава
Најголемата заблуда е дека со кратење празници автоматски ќе расте економијата.
Продуктивноста не се мери со тоа колку долго човек седи на работното место, туку колкава вредност создава за еден работен час.
Ако фирмата има лоша организација, стара технологија, ниска автоматизација и работник кој е демотивиран и слабо платен, уште три работни дена годишно нема магично да ја направат конкурентна.
Заклучок
Недела како право на одмор – да. Забрана за работа по секоја цена – не.
Празниците – да се рационализираат, особено автоматското префрлање во понеделник.
Но ако некој очекува македонската економија да стане германска со бришење два или три слободни дена од календарот, ја промашува суштината.
На Македонија повеќе ѝ недостигаат продуктивност, технологија, добро платени работници и подобра организација, отколку уште неколку работни понеделници.
