Centar.mk
фото Centar.mk
АНАЛИЗАБИЗНИС

ДОАЃА К-15: За многу работници овие пари одамна не се за одмор

Некој ќе ги остави на сметка.

Некој ќе купи огрев.

Некој ќе затвори долг на кредитната картичка.

Некој ќе плати регистрација за автомобилот, ќе наполни замрзнувач, ќе купи зимска облека за децата или конечно ќе го поправи она што со месеци го одложувал.

А некој можеби навистина ќе ги потроши за одмор.

Но едно е сигурно – кога ќе пристигне К-15, малкумина вработени го доживуваат како обичен дополнителен прилив.

За многу семејства регресот за годишен одмор стана една од оние ретки уплати во годината што можат барем за момент да го растоварат домашниот буџет.

И затоа, како што се приближува последниот дел од годината, прашањето повторно станува актуелно:

Колкав К-15 ќе добијат работниците годинава?

Износот веќе се приближува кон 20.000 денари

К-15 не е произволен подарок од работодавачот.

Кај приватниот сектор правилото е јасно: регресот за годишен одмор изнесува најмалку 40 проценти од основицата, а право има работник кој работел најмалку шест месеци во календарската година кај истиот работодавач.

Основицата, пак, е просечната месечна нето-плата по работник во државата исплатена во последните три месеци.

Токму затоа К-15 не е иста фиксна сума секоја година.

Како што расте просечната плата, расте и основицата од која се пресметува минималниот регрес.

Со податоците за април, мај и јуни 2026 година, просекот на трите нето-плати е околу 48.900 денари. Четириесет проценти од таа основица се приближно 19.560 денари.

Но тоа не значи дека секој што ќе добие К-15 до крајот на годината мора да добие токму толку.

Износот се утврдува според основицата што важи во моментот кога се носи одлуката за исплата, па со објавувањето на поновите податоци за платите може да се менува и минималната пресметка.

И уште нешто е важно.

Работодавачот може да исплати и повеќе.

На хартија се вика „регрес за годишен одмор“, во реалноста често завршува на сосема друго место

Тука започнува интересната страна на К-15.

Самото име сугерира дека парите треба да му помогнат на работникот околу годишниот одмор.

Но домашниот буџет има сопствена логика.

Ако во куќата треба да се купи огрев, тешко дека семејството ќе резервира хотел.

Ако автомобилот мора да се регистрира, парите можеби ќе завршат таму.

Ако на кредитната картичка со месеци стои долг, К-15 може да биде можност конечно да се затвори.

А ако во текот на годината немало простор за заштеда, дел од парите можеби првпат ќе останат на страна.

Затоа К-15 денес има многу поширока економска функција од неговото формално име.

Тоа е мал финансиски вентил за домаќинството.

Зошто една уплата од околу 20.000 денари толку многу се чувствува?

Затоа што месечната плата најчесто пристигнува со веќе подготвен список на оние што ја чекаат.

Рата.

Струја.

Вода.

Телефон.

Интернет.

Храна.

Гориво.

Деца.

Кредитна картичка.

Кога ќе се платат редовните обврски, просторот за нешто поголемо често е мал.

К-15 е поинаков.

Не пристигнува секој месец и затоа не е целосно „заробен“ во редовниот месечен буџет.

Токму поради тоа 20.000 денари К-15 психолошки и практично можат да се почувствуваат многу повеќе отколку истите 20.000 денари распределени низ дванаесет плати.

Парите пристигнуваат одеднаш.

А тоа овозможува одеднаш да се реши и некој поголем трошок.

Еден К-15 – пет различни семејства, пет различни приказни

Замислете пет работници кои истиот ден добиваат ист регрес.

Првиот веднаш ги префрла парите на штедна сметка.

Вториот купува огрев за зимата.

Третиот има две деца и парите ги остава за облека, обувки и училишни трошоци.

Четвртиот затвора долг.

Петтиот ги зема сопругата и децата и оди неколку дена на одмор.

Кој правилно го потрошил К-15?

Сите.

Затоа што суштината на дополнителниот приход е токму во тоа – да му даде малку повеќе простор на семејството само да одлучи што му е најпотребно.

За двајца вработени во едно семејство, сумата веќе станува сериозна

Ова е делот што често се заборава.

Ако двајца сопружници работат кај работодавачи каде што ги исполнуваат условите за К-15, во семејниот буџет можат да пристигнат два регреса.

Ако секој добие околу 20.000 денари, тоа се приближно 40.000 денари дополнителен прилив.

За многу домаќинства тоа веќе е сума со која може да се направи нешто конкретно.

Да се купи огрев за значителен дел од зимата.

Да се поправи автомобил.

Да се замени стар апарат во домот.

Да се намали кредит.

Да се остави резерва за непланирани трошоци.

Или конечно да се направи она за што регресот првично е замислен – семејството да си дозволи одмор.

К-15 има ефект и надвор од домашниот буџет

Кога во релативно краток период голем број работници добиваат дополнителни средства, дел од тие пари повторно завршуваат во економијата.

Во продавниците.

Кај туристичките агенции.

Во хотелите.

Кај мајсторите.

Во продавниците за бела техника.

Кај сервисерите.

Во рестораните.

На бензинските пумпи.

К-15 затоа не е само трансфер од сметката на компанијата на сметката на работникот.

Дел од парите многу брзо повторно влегуваат во промет.

За работникот се дополнителен приход.

За трговецот се промет.

За друга компанија се приход.

И така парите продолжуваат да циркулираат низ економијата.

Добриот работодавач не мора да застане на минимумот

Колективниот договор определува најнизок праг.

Но минимумот не мора да биде и целта.

Компанија што имала добра година може да одлучи да исплати повисок регрес.

И тука К-15 добива уште една димензија.

Во време кога фирмите сè почесто велат дека тешко наоѓаат и задржуваат добри работници, платата веќе не е единственото нешто што вработениот го гледа.

Гледа како компанијата се однесува кон него.

Дали добива бонус.

Дали добива К-15.

Дали фирмата го наградува кога има добра година.

Дали чувствува дека дел од успехот на компанијата се враќа и кај луѓето што го создале.

Работник кој се чувствува ценет многу потешко ја носи одлуката да си замине за неколку илјади денари повеќе на друго место.

Најлошото е К-15 да се претвори во декемвриска неизвесност

„Ќе дадат ли?“

„Колку ќе дадат?“

„Кога ќе пуштат?“

Овие прашања секоја година се повторуваат во дел од компаниите.

А правото не треба да биде лотарија.

Таму каде што работникот ги исполнува условите утврдени со колективниот договор, регресот не треба да се претставува како лична добра волја или подарок од газдата.

Токму затоа е важно работниците да знаат што им следува, а работодавачите навреме да ги планираат средствата.

К-15 не се појавува ненадејно на 20 декември.

Компанијата знае цела година дека оваа обврска постои.

А можеби најинтересното прашање е: што би направиле вие со 20.000 денари што не сте ги планирале во месечната плата?

Тука веројатно најдобро се гледа финансиската состојба на едно семејство.

Некој веднаш ќе каже: одмор.

Друг: ќе ги оставам.

Трет: ќе затворам долг.

Четврти: ќе купам дрва.

Петти: немам поим каде ќе отидат – имам десет работи што чекаат.

Одговорот кажува многу.

Не само за тоа како трошиме.

Туку и за тоа колку простор има во домашниот буџет.

Затоа претстојниот К-15 за многу работници нема да биде само уште една уплата на трансакциската сметка.

За некого ќе биде одмор.

За некого зимница.

За некого огрев.

За некого поправка.

За некого првата вистинска заштеда годинава.

А за некого само можност еден месец да не пресметува до последниот денар.

Можеби токму затоа К-15 е една од најочекуваните уплати во годината.

Не затоа што решава сè.

Туку затоа што барем еднаш во годината на работникот му остава нешто што редовната плата сè потешко го остава:

малку финансиски простор.