Летото е сезона на фотографии. Плажа, коктел, лежалка, куфер, хотелска соба, пасош, авионски билет, деца покрај море, зајдисонце, базен, ресторан, селфи од пат — сè изгледа како убав момент што треба веднаш да се сподели.
Но не секоја летна фотографија треба да заврши на Фејсбук.
Понекогаш, во желба да покажеме каде сме, што правиме и колку ни е убаво, откриваме многу повеќе отколку што мислиме. Не само дека сме на одмор. Туку и дека не сме дома. Дека станот е празен. Дека патуваме со деца. Дека сме во конкретен хотел. Дека сме далеку. Дека ќе се вратиме за неколку дена. Дека автомобилот е паркиран некаде. Дека некој дом останал без надзор.
Тоа е грешка што многумина ја прават без лоша намера.
Една фотографија од плажа изгледа невино. Но ако е објавена во реално време, таа кажува: „Не сум дома.“ Една фотографија од аеродром кажува: „Тргнав.“ Една објава со датум на одмор кажува: „Домот ќе биде празен толку денови.“ Една слика од дете со видлива локација кажува: „Еве каде е моето дете во моментов.“
На социјалните мрежи често мислиме дека нè гледаат само пријатели. Но реалноста е поинаква. Објавите може да се споделат, да се пресликаат, да се видат од луѓе што не ги познаваме, да останат зачувани и кога ќе мислиме дека поминале.
Затоа летната фотографија не е само спомен. Таа е информација.
А информацијата, ако заврши кај погрешни луѓе, може да стане ризик.
Првиот ризик е празниот дом. Кога објавуваме дека сме заминале на море, посебно ако профилот ни е јавен или имаме многу непознати луѓе меѓу пријателите, практично им кажуваме на сите дека дома нема никој. Тоа не значи дека секоја објава ќе доведе до проблем, но значи дека непотребно откриваме нешто што не мора никој да го знае во реално време.
Вториот ризик е локацијата. Многу фотографии содржат детали што не ги забележуваме: име на хотел, табла во позадина, регистарска табличка, плажа, ресторан, нараквица од хотел, билет, број на соба, авионска карта, гео-ознака. Сето тоа може да открие каде сме и колку долго остануваме.
Третиот ризик се децата. Родителите често објавуваат фотографии од деца на плажа, во костими за капење, во хотел, на базен или на излет. За родителот тоа е убав спомен. Но детето нема секогаш можност да каже дали сака таа фотографија да биде јавно објавена. Освен тоа, фотографиите од деца треба да се споделуваат со многу повеќе внимание, затоа што интернетот не заборава лесно.
Четвртиот ризик е приватноста на другите луѓе. На летни фотографии често се гледаат пријатели, роднини, други деца, гости во ресторан или луѓе на плажа. Не секој сака да биде дел од туѓа објава. Понекогаш, без да сакаме, откриваме и туѓ одмор, туѓо дете, туѓа локација или туѓ приватен момент.
Петтиот ризик е навиката сè да се објави веднаш. Најбезбедно е фотографиите од одмор да се објават откако ќе се вратите дома. Така споменот останува, но не се открива во реално време дека домот е празен или дека сте далеку.
Не значи дека треба целосно да престанеме да објавуваме. Социјалните мрежи се дел од животот. Луѓето сакаат да споделат убав момент, да зачуваат спомен, да покажат радост. Но треба да се објавува попаметно.
Пред да ставите летна фотографија на Фејсбук, поставете си неколку прашања:
Дали ова открива дека не сум дома?
Дали се гледа каде точно сум?
Дали се гледа хотел, билет, број на соба или регистарска табличка?
Дали има деца на фотографијата?
Дали сите луѓе на сликата би сакале да бидат објавени?
Дали мојот профил е јавен?
Дали можам ова да го објавам подоцна, кога ќе се вратам?
Овие прашања не се параноја. Тие се основна дигитална претпазливост.
Најголемата заблуда е реченицата: „Кој мене ќе ме гледа?“ На интернет не мора некој активно да ве следи за да види нешто. Доволно е објавата да биде јавна, да биде споделена, да биде коментирана или да се појави пред погрешни очи.
Посебно треба да се внимава со фотографии од пасош, авионски билет, резервација, хотелска картичка, сметка, автомобилски таблици и детски фотографии. Овие детали не се за јавност, затоа што содржат информации што можат да се злоупотребат.
Исто така, треба да се исклучи автоматско додавање локација ако не е потребно. Многу луѓе објавуваат фотографија со точна плажа, хотел или град, без да размислат дека така јавно кажуваат каде се во моментот.
Летото треба да биде време за одмор, не за непотребен ризик. Фотографијата може да почека. Споменот нема да исчезне ако го објавите два дена подоцна или кога ќе се вратите дома.
Понекогаш најпаметната објава е онаа што не ја ставаме веднаш.
Затоа следниот пат кога ќе сакате да објавите фотографија од плажа, хотел или патување, застанете неколку секунди. Погледнете што има во позадина. Погледнете кој се гледа на сликата. Проверете дали откривате премногу.
Не секоја летна фотографија се става на Фејсбук.
Некои фотографии се за албум. Некои за семејство. Некои за подоцна. А некои, најдобро е да останат само ваш спомен.
