„Јазикот се чува и со она што првпат ќе се изговори на него“, порача Раде Силјан денеска, 18 ноември, на свеченоста во Друштвото на писателите на Македонија. Со промоцијата на неговата нова книга „Поетски облици на времето“, во издание на „Матица македонска“, беа одбележани четириесет години од објавувањето на „Пронајден облик“ (1986), неговата прва книга со критики и есеи.
„Сакам на македонски да се пишуваат и книгите што денес уште не умееме да ги замислиме. Да има млади луѓе што со доверба ќе пишуваат на овој јазик и ќе кажат нешто што ние не сме го кажале“, истакна Силјан, нагласувајќи ја одговорноста на веќе потврдените книжевници да им дадат простор на новите автори и внимателно да ги читаат нивните дела.
За новото издание, Силјан повторно ги читал македонските поети и ги преиспитувал сопствените критичарски судови. Некои оценки се потврдиле, други барале дополнување, а одамна познатите стихови откривале нови значења низ подоцнежните разделби, загуби и радости.
„Понекогаш еден стих го разбираш дури откако животот ќе те донесе до него“, рече тој.
Новата книга обединува критички огледи за триесет македонски поети и разгледувања на постарото книжевно наследство. Во шест целини го проследува развојот од средновековното слово и Преродбата до поетските остварувања во XXI век. Силјан нагласи дека најмногу би го израдувало ако неговите огледи поттикнат некого да посегне по стихозбирката за која пишува, да открие нешто што тој го превидел, па и слободно да го изговори своето несогласување со него.
„Верувам дека на книжевноста ѝ требаат луѓе што умеат да се израдуваат на добра книга потпишана со туѓо име“, порача авторот, чија повеќедецениска работа ги поврзува поетското творештво, критиката, антологиите и издаваштвото.
Силјан зборуваше и за силата на македонската поезија да создаде блискост со читатели што зборуваат друг јазик и живеат во друга земја.
„Некаде некој ќе препознае своја болка во збор напишан на македонски. Во тој миг, нешто од нашиот живот ќе стане дел од неговиот“, рече Силјан.
Годинава се навршуваат и триесет и пет години од основањето на „Матица македонска“. Својата издавачка работа Силјан ја поврза со надежта дека секоја објавена книга ќе стигне до читател кому му е потребен токму нејзиниот збор. Тоа може да биде човек што авторот и издавачот никогаш нема да го запознаат, кој ќе ја отвори книгата многу години по нив. И за тој непознат читател, нагласи тој, вреди да се работи.
За „Поетски облици на времето“ говореше проф. д-р Димитар Пандев, а се обрати и ас. д-р Иван Антоновски, уредник на изданието и автор на поговорот „Мерата на времето, обликот на вредноста“. Настанот го водеше д-р Марина Мијаковска, која го прочита и поздравот од претседателката на ДПМ.
За книгите што допрва ќе бидат напишани, Силјан порача:
„На тие идни книги им се радувам однапред. Во нив ќе продолжи и разговорот што го водиме денес. Македонската книжевност заслужува иднина поголема од нашите биографии“.


