Македонскиот превод на книгата од Ведрана Рудан, во издание на „Панили“, е достапен преку „Матица“ со специјален летен попуст
Штотуку објавената „Страв од плетење“ од Ведрана Рудан, во издание на „Панили“, е достапна за македонските читатели преку „Матица македонска“. Првите примероци од книгата се вклучени во летната акција „Со книга на плажа“ и се достапни во книжарниците на „Матица“ и онлајн преку „Матица“, со специјален летен попуст.
Со вклучувањето на „Страв од плетење“ во акцијата „Со книга на плажа“, „Матица македонска“ и ова лето ја потврдува својата определба до читателите да ги доближи силните, актуелни и влијателни книжевни гласови од регионот. Ведрана Рудан е токму таков глас: авторка што одамна не е само книжевна појава, туку и културен феномен – препознатлива по својата директност, острина, хумор и бескомпромисен однос кон стварноста.
„Страв од плетење“ е книга во која Рудан е во своето најпрепознатливо авторско издание: духовита, жестока, прецизна, немилосрдна кон лагата и секогаш на страната на онаа вистина што најчесто се премолчува. Ова е книга што не ја разубавува стварноста, туку ја разголува – со хумор, бес, иронија и ретка способност најголемите општествени теми да ги сведе на местото каде што тие најсилно болат: во секојдневниот живот на човекот.
Книгата произлегува од колумнистичката и книжевна работа на Ведрана Рудан и се надоврзува на текстовите што ги објавувала во култните регионални медиуми „Ферал трибјун“ и „Национал“. Но таа не се чита само како избор од колумни. Се чита како портрет на едно време, како жестока општествена дијагноза и како интимна хроника на човекот притиснат меѓу јавните лаги и приватните стравови.
Рудан пишува за бракот, смртта, болеста, сексот, политиката, стареењето, сиромаштијата, лицемерието, љубовта и преживувањето. Нејзиниот свет е свет во кој големите системи никогаш не остануваат далеку од човекот: политиката влегува во домот, неправдата во телото, сиромаштијата во љубовта, а јавната лага во приватниот молк. Затоа нејзините текстови се толку препознатливи – тие не зборуваат за апстрактна стварност, туку за животот каков што човек го чувствува на сопствена кожа.
Во „Страв од плетење“ хуморот не е украс, туку оружје. Иронијата не е стилска игра, туку начин да се преживее. А грубоста на реченицата не е провокација сама за себе, туку одбивање вистината да се омекне само за да стане попристојна. Рудан не пишува за да им биде удобна на читателите. Таа пишува за да им биде потребна.
Токму затоа нејзината читаност не е случајна. Ведрана Рудан е авторка на 17 книги, преведувана е на англиски, унгарски, словенечки, полски, француски, италијански, руски и македонски јазик, а според нејзини дела се поставувани театарски претстави во Риека, Загреб, Белград, Варшава, Лондон, Санта Моника и Будимпешта. Таа има работено како новинарка, колумнистка, уредничка и телевизиска водителка – искуство што силно се чувствува во брзината на нејзината реченица, во јасноста на ставот и во способноста зад секоја јавна тема да го види приватниот човек што ја плаќа цената.
Рудан не е читана затоа што се додворува. Напротив, таа е читана затоа што не се додворува никому. Нејзината популарност произлегува од ретката доверба што ја воспоставува со публиката: доверба дека нема да премолчи, дека нема да ја разубави стварноста, дека нема да ја потцени болката и дека нема да ја третира публиката како некој кому треба да му се сервираат убави лаги.
Насловот „Страв од плетење“ звучи иронично, речиси домашно, речиси безопасно. Но кај Ведрана Рудан нема безопасни теми. Нема „мали“ животи, нема „женски“ теми во намалено значење на зборот, нема приватни прашања што не се и општествени. Кај неа бракот е политика, телото е сведоштво, староста е бунт, хуморот е отпор, а вистината секогаш има цена.
Достапноста на штотуку објавената „Страв од плетење“ преку „Матица македонска“, во рамките на акцијата „Со книга на плажа“, е значаен книжевен повод за читателите што ја следат современата регионална книжевност, но и за оние што допрва треба да ја откријат Ведрана Рудан. Ова е книга што не се чита рамнодушно. Таа провоцира, засмејува, вознемирува, разоружува и тера на размислување.
Со вклучувањето на оваа книга во летната акција, „Матица македонска“ ја продолжува својата мисија книгата да биде поблиска, подостапна и поприсутна кај читателите. „Со книга на плажа“ и ова лето ја афирмира книгата како најдобар придружник на одморот, патувањето и деновите создадени за читање, а „Страв од плетење“ е токму таков избор – книга што не се заборава веднаш по последната страница.
„Страв од плетење“ е книга за сите што не бараат удобна литература, туку литература што кажува гласно. И за сите што знаат дека понекогаш најголемата храброст е токму тоа – да не се молчи.
